Detection of vulnerable plaque in the carotid artery with multislice CT

Aderverkalking (atherosclerotische plaque) in de halsslagader leidt tot vernauwing van het doorgankelijk lumen. De ernst van de stenose in de halsslagader is een bekende voorspeller van herseninfarct en wordt gebruikt om te bepalen welke patiënten in aanmerking komen voor een operatie waarbij de atherosclerotische plaque operatief wordt verwijderd. Tevens wordt vermoed dat de samenstelling van de atherosclerotische plaque een belangrijke rol speelt bij het optreden van een herseninfarct. Atherosclerotische plaque met een grote vetkern en een dunne fibreuze cap zou ruptureren, wat aanleiding geeft tot embolisatie van atherosclerotisch plaque materiaal en thrombus in het arterieel vaatbed in de hersenen. Het beoordelen van de atherosclerotische plaque zou een rol kunnen spelen in het bepalen van de optimale therapie en zo herseninfarcten kunnen voorkomen.

Multi-slice computed tomography (MSCT) zou de atherosclerotische plaque kunnen beoordelen. Het project heeft drie doelen.
1) Vaststellen van de betrouwbaarheid van MSCT om de atherosclerotische plaque te kunnen beoordelen. Het gaat hierbij om het vaststellen welke componenten aanwezig zijn. Hierbij wordt gedacht aan verkalkingen, fibreus weefsel, vetophoping of bloedingen. Daarnaast gaat om het nauwkeurig vaststellen van het volume van de atherosclerotische plaque en de percentuele bijdrage van de verschillende componenten.
Om hierin helderheid te verkrijgen zijn 21 atherosclerotische plaques die bij een operatie uit de halsslagader zijn verwijderd met MSCT gescand. Daarnaast zijn 15 patiënten met een atherosclerotische plaque in de halsslagader met MSCT gescand voordat deze werd verwijder met een operatie. Van alle atherosclerotische plaques zijn dunne weefselcoupes gemaakt die vervolgens zijn vergeleken met de MSCT beelden. Op de MSCT beelden hebben verschillende weefselstructuren een verschillende grijswaarde (densiteit). Er is onderzocht met welke densiteitswaarde de verschillende weefsels in de atherosclerotische plaque kan worden onderscheiden.
Hierna is software ontwikkeld waarmee het volume van de atherosclerotische plaque en de bijdrage kan de verschillende weefsel componenten kan worden gemeten. De metingen zijn vergeleken met de metingen op histologische coupes. Tot slot is gekeken wat de variabiliteit is in de metingen tussen drie beoordeelaars.
2) Vaststellen van de invloed van scan parameters op de plaque densiteitsmetingen. Bij het verkrijgen van beelden met MSCT kunnen verschillende scan en reconstructie parameters worden gekozen. Deze parameters zouden de metingen van de grijswaarde kunnen beïnvloeden en zo ook de beoordeling van de atherosclerotische plaque. In dit project is onderzocht of dit ook zo is en welke parameter setting optimaal is voor het beoordelen van de plaque.
3) Vaststellen van de prognostische waarde van specifieke karakteristieken van de atherosclerotische plaque in het voorspellen van een herseninfarct. Negenhonderd opeenvolgende patiënten met tekenen van een herseninfarct hebben een MSCT van de halsslagader en de slagaders in het hoofd ondergaan. Beide halsslagaders zijn onderzocht op de aanwezigheid van atherosclerose, de hoeveelheid atherosclerose en de bijdrage van de verschillende plaque componenten. Tevens is gekeken of er sprake was van een ruptuur in de atherosclerotische plaque. Daarnaast is gekeken naar de aanwezigheid van verkalkingen en vernauwingen in de halsslagaderen in het hoofd. In eerste instantie zijn de afwijkingen in de atherosclerotische plaque in de slagader die de symptomen heeft veroorzaakt vergeleken met de atherosclerotische plaque in de slagader aan de andere zijde van de hals. Vervolgens is onderzocht in hoeverre plaque rupturen en de samenstelling van de atherosclerotische plaque een voorspellende waarde hebben voor het optreden van een nieuw herseninfarct.