OPERAI: Optimale, Passende en Efficiënte Radiotherapie met AI
Radiotherapie is een bewezen, krachtige en breed toegepaste behandeling voor kanker. Jaarlijks ontvangen tienduizenden patiënten in Nederland radiotherapie. Het OPERAI-project versterkt deze waardevolle zorgvorm met kunstmatige intelligentie (AI), zodat behandelingen nog beter afgestemd worden op de individuele patiënt en het zorgproces verder geoptimaliseerd wordt. Door AI-gestuurde voorspellingen en ondersteuning van het behandeltraject draagt OPERAI bij aan toekomstbestendige, hoogwaardige oncologische zorg.
Doel
Het doel van OPERAI is om radiotherapie in Nederland toekomstbestendig te maken door deze verder te verbeteren met behulp van kunstmatige intelligentie. Enerzijds willen we radiotherapie passender maken door AI-modellen te ontwikkelen die behandeluitkomsten voorspellen en zo gepersonaliseerde keuzes mogelijk maken. Anderzijds willen we het behandelproces optimaliseren door routinetaken te automatiseren met AI, waardoor de capaciteit toeneemt. OPERAI draagt bij aan waardegedreven zorg, betere behandelresultaten, hogere tevredenheid, en een efficiëntere inzet van middelen.
Aanpak
OPERAI wordt uitgevoerd in 3 werkpakketten: (1) coördinatie & implementatie, (2) AI voor passende radiotherapie en (3) AI voor efficiënte radiotherapie. In elk werkpakket werken Maastro Clinic, Catharina Ziekenhuis en Radiotherapiegroep samen aan de ontwikkeling, validatie en implementatie van AI-oplossingen. Deze oplossingen worden geïntegreerd in bestaande zorgprocessen en elektronische patiëntendossiers. De aanpak is gebaseerd op co-creatie met patiënten en zorgprofessionals, FAIR data, en implementatiewetenschap. We gebruiken bestaande infrastructuren zoals Health-RI en Digizo.nu en werken samen met leveranciers en zorgverzekeraars. Door een iteratief ontwikkelproces en continue evaluatie zorgen we voor veilige, effectieve en breed toepasbare AI-oplossingen die bijdragen aan betere en efficiëntere radiotherapie.
Samenwerkingspartners
Het consortium bestaat uit Maastro Clinic, Catharina Ziekenhuis en Radiotherapiegroep. Deze samenwerking is bijzonder door de combinatie van academische, topklinische en zelfstandige centra met gedeelde infrastructuur en complementaire expertise. Alle partners hebben ervaring met AI-implementatie en werken met hetzelfde EPD-systeem, wat integratie vergemakkelijkt. De samenwerking is gericht op landelijke opschaling en kennisdeling via beroepsverenigingen, implementatieplatforms en patiëntpanels. Gezamenlijk wordt gewerkt aan een toekomstbestendige radiotherapie die aansluit bij de doelen van het Integraal Zorgakkoord (IZA). De partners zijn actief in nationale en internationale netwerken en hebben een bewezen staat van dienst in onderzoek, implementatie en samenwerking met industrie en beleid. Door deze sterke basis is OPERAI goed gepositioneerd om impact te maken op de Nederlandse kankerzorg.
Verwachte resultaten
OPERAI levert AI-modellen voor gepersonaliseerde radiotherapie en een geïntegreerde AI-gestuurde workflow. Verwacht wordt een hogere behandelkwaliteit, kortere wachttijden en een betere benutting van zorgcapaciteit. Concreet streven we naar 20% minder handmatige werkbelasting en 30% kortere doorlooptijd voor veelvoorkomende patiëntgroepen. De impact is groot: betere uitkomsten, hogere tevredenheid bij patiënten en professionals, lagere kosten en bredere toegang tot hoogwaardige radiotherapie. De resultaten worden gedeeld via wetenschappelijke publicaties, beroepsverenigingen en implementatieplatforms. Daarnaast worden methoden ontwikkeld om AI-oplossingen verantwoord en effectief te implementeren, inclusief evaluatie van klinische waarde, ethiek en patiëntparticipatie.
Overig
OPERAI sluit aan bij het Integraal Zorgakkoord (IZA) en benut FAIR data, co-creatie met patiënten en samenwerking met zorgverzekeraars en leveranciers voor duurzame implementatie. De aanpak is gebaseerd op implementatiewetenschap en wordt ondersteund door een breed netwerk van nationale en internationale partners. OPERAI ontwikkelt niet alleen AI-oplossingen, maar ook methoden om deze verantwoord en effectief in te zetten in de praktijk, met oog voor diversiteit, ethiek en patiëntparticipatie. Het consortium heeft ervaring met het mitigeren van AI-bias en betrekt diverse patiëntgroepen actief bij de ontwikkeling. Door gebruik te maken van federated learning en internationale samenwerking wordt de generaliseerbaarheid van de modellen vergroot.