bPRIDE, Bloedeiwit-identificatie om dementievormen te onderscheiden
Dementie wordt gekenmerkt door ernstig geheugenverlies. Er zijn verschillende vormen van dementie. Elk type dementie wordt veroorzaakt door unieke biologische factoren. Dat vereist dat behandelingen op maat gemaakt worden. Er waren nog geen goede tests beschikbaar om die vormen van dementie in een zo vroeg mogelijk stadium vast te stellen. Hierdoor verloopt de ontwikkeling van behandelingen tot nu toe moeizaam. bPRIDE heeft bloedtests ontwikkeld voor vroege en specifieke diagnose van de belangrijkste dementietypes. Een goede diagnose is noodzakelijk om de juiste behandeling aan de juiste patiënt te geven tijdens de ontwikkeling van nieuwe therapieën.
Doel
Het doel van bPRIDE was om bloedtests te ontwikkelen om een vroege en specifieke diagnose van de belangrijkste dementietypes mogelijk te maken.
Aanpak
De onderzoekers hebben >1000 bloedeiwitten geanalyseerd bij >1500 patiënten. Het project is ingedeeld in 4 verschillende werkpakketten (WP's). WP1 richtte zich op het in kaart brengen van het plasmaproteoom (inclusief Aβ, NfL, pTau181 en GFAP) van ons multicenter dementiecohort (WP1). We hebben de eiwitcombinaties geïdentificeerd die over sterke diagnostische prestaties beschikken om dementietypen en de onderliggende pathologische mechanismen te onderscheiden (WP2). We hebben een diagnostisch plasmapanel op maat ontworpen met de meest veelbelovende markers. Dit panel wordt technisch en klinisch gevalideerd in 2024 in een onafhankelijk cohort (WP3).
Resultaten
De onderzoekers hebben combinaties van eiwitten gevonden die specifiek zijn voor elk type dementie. Ook hebben ze de diagnostische waarde van de recent ontwikkelde Alzheimer bloedtest bevestigd. We hebben nieuwe biomarkers in plasma geïdentificeerd voor de ziekte van Alzheimer, DLB en FTD. De laatste doelstellingen van WP3 zijn in de zomer van 2024 afgerond. Gezien onze positieve ervaring met de ontwikkeling van panels en de validatie van CSF-biomarkers voor de ziekte van Alzheimer, DLB en FTD (in publicaties in Nature Aging, Nature Communications en één ingediende publicatie), is ook deze validatie succesvol.