Combating MRSA: increasing our understanding of transmission success will lead to better control of MRSA

Staphylococcus aureus (S. aureus) is een alomtegenwoordig micro-organisme dat de huid en slijmvliezen van mensen en verschillende diersoorten (d.w.z. honden, varkens, koeien en paarden) koloniseert en daarnaast kan overleven in de omgeving. Tussen de 10 en 35% van gezonde personen zijn dragers van S. aureus. Meticilline-resistente S. aureus (MRSA) kenmerkt zich, naast de resistentie tegen belangrijke antibiotica, door een clonale verspreiding van een gelimiteerd aantal groepen c.q. families, ook wel clones genoemd. Over de wereld zien we behalve een ongelijke geografische distributie in aantallen en clone-type ook een niet te verklaren komen en gaan van deze clones. MRSA bevindt zich van oudsher in de zorginstellingen, maar de laatste jaren is, met name in de USA, ook een community-acquired clone (USA300) ontstaan waarvan de oorzaak van “opkomen”, en recent ook weer een “gaan”, niet verklaard is. De MACOTRA studie zal deze onduidelijkheden in toe- en afname van MRSA clones bestuderen en de kennis die we daarmee verkrijgen, vertalen in zo mogelijk interventies. Waarom zoveel aandacht voor MRSA? Dat begint met de infectie capaciteiten van S. aureus. Een S. aureus drager heeft een verhoogd risico op het ontwikkelen van infecties, die kunnen variëren van tamelijk milde huidinfecties tot levensbedreigende infecties. De ziektelast en zelfs het overlijden daardoor blijft hoog, mede als gevolg van resistentie tegen antibiotica; zoals bij MRSA. De opzet van deze studie is het begrijpen van de bron en risico's voor S. aureus infecties, en de preventie daarvan. We moeten hiervoor met name het dragerschap van S. aureus bestuderen, want het is gebleken dat infecties voorafgegaan worden door neusdragerschap van dezelfde stam. Wij weten dat we infecties kunnen voorkomen door tijdelijk verlagen van dragerschap middels antibiotica, maar dat voorkomt niet het gehele probleem. Over een tijd zullen nieuwe clones van S. aureus/MRSA worden geïntroduceerd in de gemeenschap en deze kunnen nog resistenter zijn tegen antibiotica dan nu het geval is. Zolang we deze introducties, maar ook het verlaten van clones in de gemeenschap niet begrijpen, blijft preventie moeilijk. Daarnaast, heeft de MRSA tot enkele jaren geleden met name infecties veroorzaakt binnen zorginstellingen, maar ook deze epidemiologie is aan het veranderen; infecties ontstaat nu ook in de openbare gemeenschap. Het onderzoek van MACOTRA zal zich specifiek op de dynamiek; epidemiologie, transmissie van MRSA, gevoeligheid voor uitdrogen, antibiotica en desinfectantia en in het bijzonder de verschillen hierin tussen de verschillende clones. Om deze vraagstukken op te lossen, gaat het MACOTRA consortium de volgende onderzoeksvragen oplossen; 1. Wat zijn de bacteriële, genetische factoren die de epidemiologie van MRSA voorspellen? 2. Wat zijn de menselijke factoren die bijdragen aan kolonisatie door MRSA? 3. Wat is de rol van de bacterie-mens interactie met betrekking tot overdracht naar anderen? 4. Kunnen we wiskundige modellen ontwikkelen, waarin we deze factoren gebruiken en waarmee we een beter inzicht in de dynamiek van MRSA krijgen en zodoende toekomstige epidemische MRSA verspreiding voorspellen en succesvolle interventies voor controle selecteren? Het onderzoeksplan is als volgt: eerst zullen wij de succesvolle (epidemische) en minder succesvolle clones van S. aureus in zowel dieren als mensen uit Nederland, Groot-Brittannië en Frankrijk vaststellen. We splitsen het onderzoek op in “factoren bepaald door de bacterie” en “factoren bepaald door de mens”. De genetische opmaak van “succesvolle“ en “niet succesvolle“ clones wordt bepaald, waarna we deze met elkaar vergelijken. Daarnaast bepalen we het zogenaamde microbioom van de drager. Het microbioom is de genetische opmaak van alle bacteriën in een bepaalde niche samen, in dit geval de neus, de voorkeursplaats van S. aureus. Hiermee kan de rol van kolonisatie met andere micro-organismen (beschermende rol of een risicofactor) worden be