Applied research into how hospital-based nurses use their professional autonomy in nursing decision-making: the case of micturition care (ARMICA)
Toegepast onderzoek betreffende professionele autonomie in de verpleegkundige besluitvorming rond mictiezorg in het ziekenhuis (ARMICA)
Tussen 2023 en 2025 is in Gelre ziekenhuizen het wetenschappelijke onderzoeksproject ARMICA uitgevoerd: Applied Research into how hospital-based nurses use their professional autonomy in nursing decision-making: The case of MIcturation Care (ARMICA) Professionele autonomie is de vrijheid en onafhankelijkheid van professionals om hun werk te organiseren en onafhankelijk beslissingen te nemen binnen de professionele kaders, verder dan de standaard verpleegkundige praktijk, in beste belang van verpleegkundige en patiëntuitkomsten.
Doel
Verpleegkundigen in ziekenhuizen blijven vaak achter in het omarmen van hun professionele autonomie ten koste van het leiderschap in de verpleegkunde. Veel onderzoek over verpleegkundig leiderschap en professionele autonomie richt zich op wat organisaties en managers zouden moeten doen, maar wat kunnen verpleegkundigen zelf doen om hun professionele autonomie te versterken? Doel van dit project was de professionele autonomie van verpleegkundigen te versterken, zodat ze hun leiderschap in de evidence based praktijk beter kunnen vormgeven.
Werkwijze
Op 2 verpleegafdelingen in een STZ-ziekenhuis vonden met Participatief Actieonderzoek in totaal 26 leersessies plaats om de professionele autonomie van verpleegkundigen te versterken. Om zicht te krijgen op het effect van de PAR-bijeenkomsten zijn in een prospectief vergelijkende studie aan het begin en na afloop vragenlijsten afgenomen op de 2 participerende en 2 controle-afdelingen. Daarnaast is met een analyse van medische en verpleegkundige gegevens antwoord gegeven op de vraag hoe om te gaan met urinekatheters bij een bevalling onder epidurale verdoving. Als laatste werd een data-analyse uitgevoerd naar mogelijke trends in het gebruik van urinekatheters over een bepaalde periode.
Samenwerkingspartners
Onderzoekers van Gelre ziekenhuizen, Christelijke Hogeschool Ede en hogeschool Saxion werkten met ROC Aventus en de deelnemende verpleegkundigen aan het versterken van de professionele autonomie van verpleegkundigen, zodat zij hun verpleegkundig leiderschap in de Evidence Based Practice (EBP) nog meer zouden kunnen inzetten. Vanuit eerdere samenwerking met lectoraten Bezieling en Professionaliteit (CHE) en Gepersonaliseerde Zorg (Saxion) en vooruitblikkend op samenwerking met lectoren in nieuwe onderzoeksprojecten is het Lectoraat Leefstijl en Gezondheidsbevordering (CHE) en het Lectoraat Gezondheidsbevordering in de zorg (Saxion) betrokken. Door als onderwijsinstellingen en zorginstellingen vanuit verschillende perspectieven samen te werken aan vraagstukken wordt een bijdrage geleverd aan toekomstbestendige zorg.
Resultaten
In totaal werkten zo’n 55 verpleegkundigen aan het versterken van hun professionele autonomie door reflectie, in verbondenheid en door elkaar te steunen in gedragsverandering om hun verpleegkundig leiderschap te versterken. Patiënten merkten dat verpleegkundigen beter afstemden op hun individuele behoeften en dat verpleegkundigen meer proactief vooruitdachten in het zorgtraject. Met de inzet van vragenlijsten is gemeten dat deelnemende verpleegkundigen merkbaar hoger scoorden dan verpleegkundigen van de controle-afdelingen. Door het versterken van professionele autonomie ervaarden de verpleegkundigen meer kennis en vaardigheden in EBP en zijn ze in staat om elkaar te versterken met voorbeeldgedrag en het actief vormgeven van verbeterkansen.
Vervolg
Het bleek dat de methode PAR met faciliterende en coachende actieonderzoekers een goede methode is voor het versterken van professionele autonomie van verpleegkundigen op een verpleegafdeling. Het aanstellen van actieonderzoekers van de afdelingen zelf zorgde ervoor dat de veranderprocessen doorgingen tussen de leerbijeenkomsten. Beoogde volgende stappen zijn het borgen van de verbeteringen op de 2 deelnemende afdelingen en het uitbreiden van het PAR onderzoek naar andere afdelingen en ook naar verpleegkundige teams in andere ziekenhuizen.
Verpleegkundigen cruciale rol in mictiezorg
De resultaten van de case control study zullen naar verwachting gedeeld worden via een wetenschappelijk artikel met als boodschap dat verpleegkundigen een cruciale rol spelen in de mictiezorg door alert te zijn op risicofactoren en daarop te anticiperen.
De uitkomsten van het trendanalyse onderzoek naar het gebruik van urinekatheters bleek in het project niet terug te voeren naar de betreffende afdelingen. Desondanks zullen de resultaten binnen Gelre ziekenhuizen gedeeld worden om de kwaliteit van zorg te verbeteren en voor het creëren van meer bewustzijn over de waarde van dataverzameling voor de (verpleegkundige) zorg.
Producten
Auteur: Maaike Langelaan en Anja Bussink
Magazine: wetenschap@gelre magazine
Begin- en eindpagina: 13-13
Kenmerken
-
Projectnummer:
10040022230007
-
- Looptijd: 100%
Looptijd: 100 %20232025 - Gerelateerde programma's:
- Gerelateerde subsidieronde:
-
Projectleider en penvoerder:
drs. A.G. Bussink-Legters MSc
-
Verantwoordelijke organisatie:
Gelre Ziekenhuizen
