Crossing boundaries, connecting cultures: learning from a participative social media approach to improve public mental health
Bianca-in-de buurt: samen films maken verbetert geestelijke gezondheid
Vraagstuk
Media hebben invloed op het sociale leven van mensen. Media kunnen dus ook ingezet worden om het leven te verbeteren en om geestelijke gezondheid te bevorderen. De zogeheten Bianca-films op de lokale tv nodigen mensen uit met elkaar te spreken over hun alledaagse ervaringen met stress en de bronnen daarvan. En over de mogelijkheden om het sociale leven en hun veerkracht te verbeteren. Werkt dit?Onderzoek
Het participatieve mediaproject Bianca-in-de buurt (www.biancaindebuurt.nl) onderzocht hoe media de geestelijke gezondheid kunnen bevorderen in wijken met een lage sociaaleconomische status (SES).Uitkomst
Mediaprojecten leveren een bijdrage aan geestelijke gezondheidsbevordering van groepen met een lage SES. Dat kan als de uitingen zich richten op het stimuleren van een gedeeld begrip van ieders sociale werkelijkheid en mogelijkheden aanreiken voor stressvermindering. De productie moet het gevoel geven: ‘Dit gaat over ons!’ Participatie van buurtbewoners bij het maken van een mediaproductie is daarvoor cruciaal.Verslagen
Eindverslag
Mensen in lage sociaal-economische status buurten hebben vaak veel mentale problemen maar maken amper gebruik van de professionele GGZ zorg. Er is sprake van een 'gebrekkig bereik'. Gezien de grote invloed van media op het dagelijkse leven kunnen mediaprojecten ingezet worden om bij te dragen aan geestelijke gezondheid en veerkracht. We deden etnografisch onderzoek naar een participatief multi-mediaproject 'Bianca in de buurt' (lokale tv serie, facebook, radio) gericht op het bevorderen van geestelijke gezondheid van groepen met een lage sociaaleconomische status (LSES). Door participerende observatie, interviews, narrowcastings (filmbijeenkomsten), kijkcijfers en sociale media-cijfers onderzochten we wat deze tv serie teweeg bracht in deze buurten.
In het onderzoek bleek dat de participatieve ontwikkeling van de mediabenadering leidde tot een aanpak waarin niet klinische diagnoses centraal staan, maar sociale problemen die volgens buurtbewoners van invloed zijn op hun geestelijke gezondheid. Bianca nodigde uit tot het uitwisselen van ervaringen met bronnen van stress zoals vijandigheden, spanningen, financiële moeilijkheden. In de besprekingen ging het vaak over sociale grenzen tussen ‘wij’ ouderen, en zij, ‘jongeren & tuig’, of tussen buurtbewoners en ‘hoge heren’. Daarnaast gebruikte het publiek de media-interacties ook om deze sociale grenzen te verschuiven of te verzachten, waardoor stress vermindert.
We concluderen dat media-projecten, mits afgestemd met en op de sociale werkelijkheid en de taal van LSES groepen, bij kunnen dragen aan overbrugging van de kloof tussen LSES buurten en GGZ, en bronnen van geestelijke gezondheid en veerkracht kunnen versterken.
Veel mensen in zogenaamde lagere sociale status wijken hebben het geestelijk zwaar, maar ze maken bijna geen gebruik van de geestelijke gezondheidszorg. 'Bianca in de buurt' is een innovatief sociaal media project dat dmv een pakket van tv, radio, website beoogt de mentale veerkracht van mensen in de wijk te verbeteren door een participatieve benadering. Mensen in de wijk dragen ingredienten aan voor de scripts die de basis vormen van de tv serie, en feed back van wijkbewoners op proefafleveringen wordt verwerkt in het eindresultaat. Op deze manier wordt de 'kloof' tussen ggz en burgers kleiner. In ons onderzoek kijken we wat deze benadering teweeg brengt onder mensen. In hoeverre slaagt ze erin een nieuwe 'publieke ruimte' te creeeren waarin alledaagse ervaringen die het welzijn onder druk zetten en stress opleveren - financien, buren, opvoeding - onderwerp van gesprekken in de wijk kunnen worden. Daarbij is het belangrijk dat deze publieke ruimte recht doet aan verschillen tussen mensen maar mensen niet uitsluit, dat geen sprake is van stigmatisering en medicalisering, maar dat er uitzichtjes worden geboden op verbetering.
De eerste resultaten laten zien dat de serie goed is bekeken en er goed in slaagt gesprekken op gang te brengen waarin buurtbewoners elkaar en elkaars zorgen op een nieuwe manier leren kennen.