Doen of laten? Terugdringen van onnodige zorg 2015-2016

Zorgverleners doen veel ingrepen waarvan de toegevoegde waarde voor de patiënt niet is aangetoond. Zij zijn zich er vaak niet goed van bewust bij welke patiëntengroepen zorg niet of minder effectief is, of op welk moment in het ziekteproces een bepaald type zorg niet of minder effectief is. In verschillende landen bestaan lijsten voor deze zogenoemde beter-niet-doen-zorg. Uitgangspunt van dit Citrienfondsprogramma ‘Doen of laten? Terugdringen van onnodige zorg’ is de overtuiging dat er ook in Nederland veel van deze onnodige zorg is in de vorm van aanbodgevoelige en/of (onder condities) ineffectieve zorg.

Doel

Het reduceren/deïmplementeren van onnodige zorg. Het is wenselijk voor patiënten omdat ze dan niet meer worden blootgesteld aan schadelijke ineffectieve zorg. Bovendien heeft dit in potentie een aanzienlijke kostenreductie tot gevolg.

Aanpak/werkwijze

Er stonden 3 strategieën centraal voor het deïmplementeren van onnodige zorg:

1. De eerste strategie richtte zich op het in kaart brengen en het deïmplementeren van interventies waarvan wetenschappelijk aangetoond is dat zij geen toegevoegde waarde hebben voor de patiënt of zelfs schadelijk zijn: Better do not.
2. De tweede strategie richtte zich op het opsporen en deïmplementeren van interventies waarbij zorgverleners beter terughoudender kunnen zijn dan ze gewend waren: Active surveillance.
3. Bij de derde strategie ginghet om het opsporen en deïmplementeren van zorghandelingen waarvan de waarde voor de patiënt wel is aangetoond, maar die alleen voor een beperkt deel van de patiëntenpopulatie effectief zijn: Selective targeting.

Samenwerkingspartners

We werkten voor het deïmplementeren intensief samenwerken met veel partijen in hun lokale zorgnetwerken, met name de algemene ziekenhuizen, de huisartsen, de patiënten en de zorgverzekeraars.

Resultaten

Er bestaat nu een Beter-niet-doen-lijst. Daarin staat welke specifieke diagnostische en therapeutische interventies zich het best lenen voor deïmplementatie. Daarnaast stelden we een concept deïmplementatiegids op die beschrijft hoe zorgverleners zorg zonder waarde voor de patiënt kunnen stoppen. Ten slotte leverden we 8 uitgewerkte projectvoorstellen op waarmee de regionale teams in de tweede fase (2016-2017) aan de slag kunnen.

Vervolg

Er is een vervolgprogramma gestart Doen of laten? Terugdringen van onnodige zorg 2016-2017.

Verspreidings- en Implementatie Impuls (VIMP)

Deze studie heeft een Verspreidings- en Implementatie Impuls (VIMP) gekregen.