Achtergrond afbeelding Achtergrond afbeelding darkmode

EMBOSS: reach and Effect of a person-centred integrated-care approach for chronic diseases and MultimorBidity in patients of low sOcio- economic StatuS in general practice

EMBOSS: bereik en effecten van persoonsgerichte en integrale zorg voor mensen met chronische aandoeningen of multimorbiditeit en lage sociaal economische status in de huisartspraktijk

Patiënten met een lage sociaaleconomische status (SES) krijgen vaak niet de juiste zorg of ondersteuning binnen de reguliere ketenzorg. Er wordt namelijk te weinig rekening gehouden met het feit dat zij vaak te maken hebben met meerdere, soms ingewikkelde problemen tegelijk. Persoonsgerichte zorg – waarbij ook de sociale context en leefomstandigheden worden meegenomen – sluit beter aan dan een benadering die zich alleen richt op een chronische ziekte en de klachten daarvan. 

Doel

Het EMBOSS-project richtte zich hier specifiek op. Samen met zowel de betrokken patiënten als de zorgverleners werd gewerkt aan een zorgprogramma dat beter aansluit bij hun behoeften, mogelijkheden en vaardigheden. 

Samenwerking

In dit EMBOSS-project werkten het Radboudumc, Pharos Expertisecentrum Gezondheidsverschillen en de Hogeschool Arnhem Nijmegen samen met patiënten en zorgverleners uit verschillende regio's.

Resultaten

Het project leidde tot een succesvolle ontwikkeling van een persoonsgerichte zorgbenadering, inclusief een visueel hulpmiddel dat helpt om het gesprek hierover te starten en handvatten voor zorgverleners om dit in de praktijk toe te passen, en een training voor zorgverleners. Hoewel de effecten op gezondheidsuitkomsten in een jaar tijd beperkt bleven, waren de ervaringen positief. Patiënten voelden zich meer gehoord en gewaardeerd, terwijl zorgverleners meer inzicht kregen in de sociale context en hun werk als betekenisvoller ervoeren. De aanpak maakt duidelijk dat samenwerking en eenvoudige, begrijpelijke communicatie essentieel zijn. 

Beantwoording kennisvragen

Met de resultaten van de studie zijn de volgende vragen uit de Nationale Onderzoeksagenda Huisartsgeneeskunde beantwoord: 

  • Hoe kan persoonsgerichte integrale zorg gezondheidsachterstanden verminderen?
  • Hoe vergroten huisartsen en praktijkverpleegkundigen hun effectiviteit bij multimorbiditeit?
  • Hoe sluiten interventies beter aan bij mensen met lage SES?

Aanbevelingen

Samengevat

Het is aan te bevelen om deze persoonsgerichte zorg aanpak bij alle patiënten toe te passen, omdat het in de praktijk lastig bleek om vooraf een duidelijke selectie te maken voor welke patiënt in de ketenzorg dit toepasbaar zou zijn. Door het breed in te zetten, weten we zeker dat de mensen die het echt nodig hebben ook bereikt worden. Bovendien blijkt uit ervaring dat andere patiënten (hoger opgeleiden) het veelal ook prettig vinden om begrijpelijke (visuele) communicatie te ontvangen.

Uitgebreid

  • EMBOSS benadrukt dat samenwerking met de lage-SES doelgroep essentieel is en ook mogelijk: alleen zij kunnen aangeven wat aansluit bij hun behoeften, mogelijkheden en vaardigheden. Een gezamenlijke ontwikkeling met zorgprofessionals is daarbij cruciaal, omdat zij het beste kunnen inschatten wat praktisch uitvoerbaar is in de zorgpraktijk. Binnen EMBOSS is deze werkwijze goed gelukt, door in gezamenlijkheid deze persoonsgerichte zorg en integrale aanpak te ontwikkelen. 
  • Binnen wetenschappelijk onderzoek wordt de groep lage SES patiënten vaak niet goed bereikt en geïncludeerd, waardoor veel uitkomsten van zorg veelal niet inclusief zijn en betrekking hebben op deze populatie. In het terugdringen van gezondheidsverschillen is het belangrijk om hier aandacht voor te hebben, al vanaf de start bij het ontwerp van je projectplan, en inspanningen te verrichten om deze groep te includeren in onderzoek. Gebruik begrijpelijke communicatie en strategieën bij werving, de meetinstrumenten en materiaal in je onderzoek om een zo inclusief mogelijke respondentenpopulatie in je onderzoek te hebben. 
  • Het is aan te raden om een extra meting na langere periode uit te voeren aangezien 12 maanden mogelijk onvoldoende lijk om effecten op PROMs / PREMs, labwaarden en BMI te detecteren. Dit kan waardevolle informatie opleveren over de langere termijn effecten van de interventie. 
  • Daarnaast zou het ook van grote meerwaarde zijn om EMBOSS te herhalen waarbij direct ook professionals uit het sociaal domein aanhaken. Door direct vanaf de start hierin gezamenlijk op te trekken en de training te volgen, is een deel van het integrale netwerk al gemaakt, wat doorverwijzen makkelijker maakt en de patiënt eerder op de juiste plek komt. 
  • Een andere aanbeveling is om de EMBOSS werkwijze bij alle patiënten in de ketenzorg toe te passen. Selectie in de praktijk (bijvoorbeeld welke patiënt heeft moeite met lezen en schrijven, of wie heeft moeite met gezondheidsvaardigheden) is niet makkelijk en als je het voor iedereen gebruikt is het zeker dat je de patiënten bereikt die het nodig hebben. We weten dat anderen het niet ‘erg ‘ vonden om met eenvoudige materialen benaderd te worden, soms juist fijn en duidelijk! 
  • Zet meer in op gedragsveranderingsstrategieën voor zorgverleners, om nog beter de nieuwe werkwijze in hun dagelijkse routine te implementeren en zo als een vast onderdeel in hun dagelijkse praktijk op te nemen.  
  • Plan meer tijd in om huisartspraktijken te begeleiden in werving, maar ook in het toepassen van de interventie zodat het niet ‘vergeten’ wordt om te gebruiken. 
  • Het toepassen van de interventie in een multidisciplinaire setting wordt vanaf de start geborgd door betrokkenheid van professionals uit zowel het medische als het sociale domein. Door hen gezamenlijk te betrekken bij de ontwikkeling, training en uitvoering, wordt de interprofessionele samenwerking versterkt en de implementatie van de interventie duurzaam gefaciliteerd. 

Producten

Titel: Patient experiences with person-centred and integrated chronic care, focusing on patients with low socioeconomic status: a qualitative study.
Auteur: van Bommel HE, Raaijmakers LH, van den Muijsenbergh ME, Schermer TR, Burgers JS, van Loenen T, Bischoff EW.
Magazine: Br J Gen Pract.
Titel: Patient experiences with person-centred and integrated chronic care, focusing on patients with low socioeconomic status: a qualitative study.
Auteur: van Bommel HE, Raaijmakers LH, van den Muijsenbergh ME, Schermer TR, Burgers JS, van Loenen T, Bischoff EW.
Magazine: Br J Gen Pract.
Titel: Co-creating a person-centred approach in primary care for patients with low socioeconomic status and chronic conditions: a participatory learning & action study.
Auteur: van Bommel HE, van den Muijsenbergh METC, Bergsma B, Burgers JS, Bischoff EWMA, van Loenen T.
Magazine: Prim Health Care Res Dev.
Titel: Co-creating a person-centred approach in primary care for patients with low socioeconomic status and chronic conditions: a participatory learning & action study.
Auteur: van Bommel HE, van den Muijsenbergh METC, Bergsma B, Burgers JS, Bischoff EWMA, van Loenen T.
Magazine: Prim Health Care Res Dev.
Titel: European Forum for Primary Care annual conference Barcelona (primary care). Titel presentatie Person-centred integrated care for people of low socio-economic status with chronic diseases and multimorbidity.
Auteur: Hester van Bommel
Titel: Masterclass Samenwerking in de wijk (Netwerk Gezondheidscentra Zuid Nederland) i.s.m. Regionale Huisartsenorganisatie HGE. Titel presentatie: Persoonsgerichte en integrale zorg voor iedereen, werkwijze EMBOSS
Auteur: Hester van Bommel
Titel: European General Practice Reseach Netwerk (EGPRN) annual conference Split 2023. Title presentation: Cocreating a person-centred integrated care for people of low socio-economic status.
Auteur: Hester van Bommel
Titel: Webinar Week van de Gezondheidsverschillen, Pharos. Titel presentatie: Inspiratie voor een integrale & persoonsgerichte aanpak in de eerste lijn
Auteur: Hester van Bommel
Titel: Symposium ‘Iedereen telt: inclusieve zorg, onderwijs en onderzoek’. Radboudumc. Titel presentatie: Persoonsgerichte en integrale zorg voor iedereen: Lessen uit het EMBOSS project
Auteur: Hester van Bommel, Erik Bischoff, Rob Weijers.
Titel: NHG Congres 2024. Workshop Persoonsgerichte zorg voor mensen met een chronische ziekte en lage SES.
Auteur: Hester van Bommel, Erik Bischoff en Rob Weijers
Titel: Handreiking Persoonsgerichte en integrale aanpak in de eerstelijnszorg met brede gespreksvoering
Link: https://www.pharos.nl/kennisbank/persoonsgerichte-en-integrale-aanpak-in-de-eerstelijnszorg-met-brede-gespreksvoering/
Titel: Handreiking Persoonsgerichte en integrale aanpak in de eerstelijnszorg met brede gespreksvoering
Link: https://www.zonmw.nl
Titel: Gesprekskaart voor persoonsgerichte zorg en ondersteuning in de huisartspraktijk
Link: https://www.pharos.nl/kennisbank/in-gesprek-met-de-patient/
Titel: Model persoonsgerichte zorg en ondersteuning in de huisartspraktijk
Link: https://www.pharos.nl/kennisbank/model-persoonsgerichte-zorg-en-ondersteuning/
Titel: Model persoonsgerichte zorg en ondersteuning in de huisartspraktijk
Link: https://www.pharos.nl/kennisbank/model-persoonsgerichte-zorg-en-ondersteuning/
Titel: Gesprekskaart voor persoonsgerichte zorg en ondersteuning in de huisartspraktijk
Link: https://www.pharos.nl/kennisbank/in-gesprek-met-de-patient/

Kenmerken

  • Projectnummer:
    10060022010002
  • Looptijd: 100%
    Looptijd: 100 %
    2021
    2025
  • Gerelateerde programma's:
  • Gerelateerde subsidieronde:
  • Projectleider en penvoerder:
    dr. M. Perry MD PhD
  • Verantwoordelijke organisatie:
    Radboudumc