Expertisenetwerk voor kinderen met obstipatie en/of fecale incontinentie (EKONN)

Aanleiding / achtergrond
Ernstige obstipatie en fecale incontinentie treft een groot deel van de Nederlandse bevolking, waaronder kinderen. De klachten verdwijnen meestal niet vanzelf en hebben een ingrijpende sociale en fysieke impact, zoals pesten, schooluitval en psychisch lijden. Voor circa 80% van de kinderen die uiteindelijk worden verwezen naar de tweede of derde lijn, had vroegtijdige signalering en juiste behandeling in de eerste lijn het verschil kunnen maken. Binnen het UMCG worden wekelijks meerdere kinderen met langdurige, therapieresistente klachten ingestuurd. Sinds 2010 doet het Anorectaal Functiecentrum van het UMCG wetenschappelijk onderzoek naar deze problematiek en vertaalt deze kennis nu actief naar de praktijk. In dat kader is het Expertisenetwerk voor Kinderen met Obstipatie en/of Fecale Incontinentie Noord-Oost Nederland (EKONN) opgericht, met als doel structurele verbetering van zorgprocessen, samenwerking en preventie, om de langetermijngevolgen voor kinderen én de maatschappij te verminderen. 

Doel 
Het doel van dit project is het oprichten van het Expertisenetwerk Kinder Obstipatie en/of Fecale Incontinentie Noordoost Nederland (EKONN) waarmee effectieve, evidence-based zorg duurzaam en regionaal wordt ingebed. Op basis van jarenlang wetenschappelijk onderzoek wordt bewezen zorg uit de derde lijn vertaald naar de nulde, eerste en tweede lijn. Via een implementatieplan en pilot wordt een plan van aanpak ontwikkeld voor een opschalingsstrategie, waarmee brede inbedding van deze zorginterventie mogelijk wordt. Vroege behandeling voorkomt ernstige klachten op volwassen leeftijd en draagt bij aan passende zorg, kostenreductie en maatschappelijke winst. 

Aanpak / werkwijze
Het project start met het creëren van draagvlak onder regionale zorgprofessionals en organisaties door gerichte communicatie, voorlichting en het betrekken van ambassadeurs door middel van regiobijeenkomsten. Vervolgens vindt een contextanalyse plaats waarin bestaande zorgstructuren, knelpunten en behoeften worden geïnventariseerd. Op basis hiervan wordt een pilot uitgevoerd binnen geselecteerde regio’s om onderdelen van de zorginterventie in te voeren en te toetsen in de praktijk. Tot slot worden de resultaten geëvalueerd op effectiviteit, haalbaarheid en overdraagbaarheid, waarna een opschalingsstrategie wordt ontwikkeld voor bredere implementatie. 

Samenwerkingspartners
Binnen het project werken het UMCG, perifere ziekenhuizen, huisartsen, Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD), kinderbekkenfysiotherapeuten en gespecialiseerde verpleegkundigen nauw samen. Deze multidisciplinaire samenwerking is uniek doordat de gehele zorgketen – van preventie tot specialistische behandeling – wordt verbonden. Het UMCG levert wetenschappelijke en organisatorische expertise, terwijl regionale partijen zorgen voor lokale inbedding en uitvoering. De samenwerking maakt het mogelijk om kennis effectief te vertalen naar de praktijk. 

Verwachte resultaten 
Het project resulteert in een plan van aanpak voor de opschaling van effectieve, vroegtijdige zorg voor kinderen met ernstige obstipatie en/of fecale incontinentie. Door middel van een implementatieplan en pilot werkt dit onderzoek naar brede, regionale inbedding. Verwachte effecten zijn minder verwijzingen naar de tweede en derde lijn, kortere behandeltrajecten dicht bij huis en een betere kwaliteit van leven voor kinderen en hun gezinnen. De aanpak leidt tot lagere zorgkosten, voorkomt langdurige klachten en is overdraagbaar naar andere regio’s, waarmee het project structureel bijdraagt aan passende, duurzame zorg met grote maatschappelijke impact.