Implementatie van het Zorgpad Intensieve Diëtetiek bij ondervoeding tijdens en na ziekenhuisopname

Tijdens een ziekenhuisopname is het vaak een uitdaging om voldoende te eten en te bewegen. Factoren zoals verminderde eetlust, smaakveranderingen, misselijkheid, vermoeidheid, inactiviteit en pijn leiden al snel tot verlies van spiermassa, gemiddeld 0,8 tot 1 kilo per week. Het herstel daarvan vraagt om intensieve revalidatie, die niet altijd haalbaar is, met blijvende functievermindering als mogelijk gevolg. Eiwitten in voeding vormen de bouwstenen voor spieren, terwijl beweging het lichaam stimuleert deze bouwstenen optimaal te gebruiken. Toch worden voeding en beweging in de praktijk vaak als losse behandelingen gezien. Beide zijn verpleegsensitieve uitkomstmaten, maar verpleegkundigen zijn zich hier niet altijd van bewust en er ontbreekt vaak een gezamenlijk doel. Een betere samenwerking en taakverdeling tussen disciplines is daarom nodig.

Binnen het project Pitstop Voeding & Beweging van Amsterdam UMC wordt gewerkt aan een geïntegreerde behandeling voor voeding en beweging. De nadruk ligt op diagnostiek, transmurale overdracht en communicatie. De metafoor van een pitstop in de autosport symboliseert de samenwerking: de patiënt (coureur) heeft een lange weg afgelegd en verwacht in het ziekenhuis (pitstop) een snelle, goed afgestemde interventie om het herstel optimaal voort te zetten. Een goed functionerend team van diëtisten, fysiotherapeuten, voedingsassistenten, verpleegkundigen en artsen is daarbij essentieel. Elke schakel in de keten moet optimaal functioneren om het herstelproces te ondersteunen.

Doelstelling
Het project richt zich op de ontwikkeling en implementatie van een multidisciplinaire voeding- en beweegbehandeling, zodat het zorgteam tijdig en gelijktijdig de juiste interventies inzet. Dit draagt bij aan het behoud van spiermassa en conditie tijdens een klinische opname of poliklinische behandeling.

Implementatieroutekaart en leerpunten
In de afgelopen jaren zijn verschillende afdelingen op hun eigen manier met deze doelstelling aan de slag gegaan. Dat heeft geleid tot een implementatieroutekaart die ook bruikbaar is voor andere afdelingen en zorginstellingen. Belangrijke succesfactoren voor implementatie zijn:

• Eigenaarschap door zorgteams: Professionals bepalen de prioriteiten en focus binnen hun eigen afdeling.
• Flexibele planning: Aansluiten bij de werkdruk en capaciteit van zorgteams.
• Verbinding tussen initiatieven: De projectleider houdt het overzicht en zorgt voor heldere communicatie.
• Benutten van bestaande structuren: Gebruikmaken van commissies zoals de Voedingscommissie en de Commissie Functiebehoud.
• Wetenschappelijke onderbouwing: Koppeling aan lopend onderzoek en publicaties.
• Effectieve communicatie: Gebruik van voedingenbeweging.nu en sociale media voor kennisdeling en ondersteuning.