Koppeling van inspanningsbeperkingsfenotypes aan spierafwijkingen bij ME/CFS met MRI en NIRS
Verminderde inspanningscapaciteit, uitputting, spierzwakte en post-exertionele malaise (PEM) zijn kenmerkende symptomen van ME/CVS. Maar de oorzaken hiervan zijn nog onvoldoende begrepen. Inspanningstests tonen aan dat bij sommige patiënten te weinig zuurstof geleverd wordt aan de spieren, terwijl anderen minder zuurstof uit het bloed halen. In dit project willen de onderzoekers inzicht krijgen in de spierafwijkingen die verband houden met de inspanningsbeperkingen en PEM.
Onderzoekers gebruiken niet-invasieve technieken (die niet het lichaam ingaan) zoals MRI en NIRS om spierafwijkingen te onderzoeken, met als doel klinisch relevante metingen te ontwikkelen die bruikbaar zijn voor klinisch onderzoek en voor de zorg. De uitkomsten van dit onderzoek vergroten het inzicht in de pathofysiologie (veranderingen in lichaamsfuncties) van ME/CVS, en kunnen leiden tot nieuwe behandelmethodes en betere, persoonlijke zorg.
Doel
Dit project heeft als doel de onderliggende oorzaken van inspanningsbeperkingen en PEM bij ME/CVS beter te begrijpen. Daarnaast wordt onderzoek gedaan naar betrouwbare en patiëntvriendelijke methoden, om het functioneren van de spieren te onderzoeken. Recent onderzoek van de Harvard universiteit toonde met invasieve inspanningstesten (testen die het lichaam ingaan) verschillende soorten inspanningsproblemen op spierniveau aan. Deze bevinding geeft aan dat er meerdere oorzaken kunnen zijn voor inspanningsproblemen en dat behandeling op maat nodig is. Om deze inzichten in de praktijk te gebruiken, zijn nauwkeurige en niet-invasieve meettechnieken nodig.
Aanpak/werkwijze
Het project is opgedeeld in 2 onafhankelijke deelstudies om de belangrijkste vraagstellingen te onderzoeken. Deze vragen zijn opgesteld in samenwerking met de patiëntvertegenwoordigers die gedurende het project betrokken blijven. De eerste deelstudie is een internationale samenwerking met het laboratorium van Harvard Medical School. Hierin staat de vraag centraal naar de relatie tussen verschillende vormen van inspanningsbeperking en specifieke veranderingen in de skeletspieren. Deze vraag wordt beantwoord door nieuwe analyse van bestaande spiersamples en invasieve inspanningstesten.
De tweede deelstudie is een observatiestudie bij 80 ME/CVS-patiënten met uiteenlopende ziekte- ernst/last en 20 gezonde controles. Deze patiënten komen uit de Nederlandse NMCB-biobank. De tweede deelstudie heeft de volgende doelstellingen:
- Het valideren van de invasieve detectiemethode, door een analyse van spierbiopten van een nieuw ME/CVS-cohort, ter bevestiging van de (in de eerste deelstudie) gevonden veranderingen in een onafhankelijke populatie.
- Het testen en valideren van diverse niet-invasieve technieken, zoals MRI, MRS en NIRS voor het beoordelen van de spierstructuur, mitochondriale functie en zuurstofopname, met als doel de ontwikkeling van bruikbare en betrouwbare spierbiomarkers.
- Het onderzoeken van het verband tussen inspanningsproblemen, PEM en spierafwijkingen.
Patiënten die meedoen aan de tweede deelstudie krijgen 4 onderzoeken (meetmomenten) die verschillen in belasting voor de patiënt. Het gaat dan om: een MRI scan om naar de spiersamenstelling te kijken en een spierbiopt, een 31P-MRS scan tijdens korte lichte inspanning om de spier mitochondriële functie te bepalen en NIRS-metingen tijdens korte lichte inspanning om zuurstofdiffusiecapaciteit te meten in de spieren. En optioneel een CPET voor patiënten met milde en matige klachten; opgevolgd door vragenlijsten.
Samenwerkingspartners
Dit project is onderdeel van het Nederlandse ME/CVS Consortium en Biobank (NMCB). Alle analyses worden in Nederland uitgevoerd en er is uitwisseling in expertise tussen de VU, Harvard Medical School, het Myolab en het NMCB-consortium. Daarnaast vindt multidisciplinaire samenwerking plaats met andere (internationale) onderzoekers om de onderzoeksdoelen te kunnen bereiken. De patiëntvertegenwoordigers van de 3 ME/CVS-patiëntenorganisaties in Nederland (MECVS Nederland, ME/cvs Vereniging en de Steungroep ME en arbeidsongeschiktheid) zijn actief betrokken bij het project.
(Verwachte) resultaten
Het onderzoek moet inzichten in inspanningsproblemen bij ME/CVS opleveren. Daarnaast levert het onderzoek niet-invasieve hulpmiddelen voor het geven van een diagnose. Deze kunnen worden toegepast in onderzoek, zorg en vroege diagnose van spierafwijkingen bij ME/CVS. Door het beter begrijpen van de oorzaken van verschillende inspanningsproblemen bij ME/CVS, kunnen gerichte behandelingen worden ontwikkeld die aansluiten bij de kenmerken van individuele patiënten.