Participatieve wijkscan: beweegvriendelijke leefomgeving voor Huissense senioren

Aanleiding

In de gemeente Lingewaard wordt een groeiende groep (licht)kwetsbare senioren geconfronteerd met mobiliteitsuitdagingen. In Huissen signaleren bewoners en zorgorganisaties concrete knelpunten in de begaanbaarheid van routes binnen de wijken voor senioren die gebruik maken van driewielfietsen, duofietsen, scootmobielen of rollators. Deze signalen worden bevestigd door gesprekken met wijkvertegenwoordigers en een welzijnsmedewerker van het Huissense verpleeghuis. Voorbeelden zijn: klachten over de breedte van fietspaden waar bijvoorbeeld een scootmobiel het hele pad inneemt en signalen dat senioren zodra het begint te schemeren niet meer buiten komen.

Doel

Het doel van dit onderzoek is het formuleren van onderbouwde aanbevelingen aan Sportservice Lingewaard, gemeente Lingewaard (afdelingen mobiliteit, sociaal domein) en wijkplatformen Zilverkamp en 't Zand voor het verbeteren van de leefomgeving die uitnodigt tot bewegen en ontmoeten. Een beweegvriendelijke omgeving kan leiden tot meer sociale participatie en ontmoeting, evenals verbeterde fysieke activiteit van senioren.

Aanpak/werkwijze

Dit gebeurt door een participatieve wijkscan uit te voeren waarin in samenwerking met bewoners de toegankelijkheid (fysiek en sociaal), beweegvriendelijkheid, ontmoetingsmogelijkheden van de fysieke leefomgeving en bereikbaarheid van voorzieningen systematisch worden onderzocht. De onderzoeksresultaten worden in sessies vertaald naar concrete verbeterplannen. 

Het project bestaat uit 5 fasen. 

1. Eerst wordt het projectplan vastgesteld en het projectteam definitief samengesteld, inclusief een klankbordgroep met sleutelfiguren en experts.
2. De volgende fase is deskresearch, het vaststellen van meetinstrumenten en bepalen van de onderzoeksmethoden.
3. In fase 3 voeren de projectleden de wijkscans uit via participatieve observaties van wandelingen/fietstochten, afnemen van focusgroepen, expertinterviews en photovoice.
4. In fase 4 worden de onderzoeksresultaten gevalideerd door data te clusteren en te bespreken met de klankbordgroep.
5. Tot slot vertalen de projectleden de uitkomsten van de wijkscan naar verbeterplannen in co-creatie sessies en maken zij visuele weergaven voor stakeholders.

Samenwerkingspartners

Voor de samenwerking zijn er 3 categorieën stakeholders: 

1. Senioren benaderd via wijkplatformen Zilverkamp en 't Zand, ontmoetingscentra (Zilverhuus en Gemeenschapshuis 't Zand), Zandse kerk, Seniorennetwerk Lingewaard, Doortrappen, Fietsmaatjes Lingewaard, Fietsvalpreventie.nl en Dementienetwerk Huissen.
2. Professionals en experts omvatten gemeente Lingewaard (sociaal domein, mobiliteit en gezondheidsbeleid), Sportservice Lingewaard, themagroepen Kwiek Ouder Worden en Bewegen in de Openbare ruimte uit het Sport- & Beweegakkoord II.
3. Onderzoekers werkzaam bij het Transferpunt Sport van de Hogeschool Arnhem Nijmegen (HAN). Een klankbordgroep met vertegenwoordigers uit de eerste twee categorieën volgt het participatieve onderzoek kritisch en zorgt voor draagvlak bij de ontwikkeling van verbeterplannen.

Verwachte resultaten

Het project levert visuele weergaven op van de ervaren toegankelijkheid (fysiek én sociaal), beweegvriendelijkheid en ontmoetingsmogelijkheden in de fysieke leefomgeving en bereikbaarheid van voorzieningen in beide wijken. Ook de verbeterplannen worden visueel weergegeven. Deze visuele aanpak past bij het participatieve karakter van de wijkscan en voorkomt dat stakeholders, klankbordgroep en wijkplatformen Zilverkamp en 't Zand worden belast met ingewikkelde onderzoeksrapportages. De verbeterplannen worden besproken en gedeeld met alle relevante partijen: wijkplatformen, gemeente Lingewaard (verschillende afdelingen), Sportservice Lingewaard en themagroepen. Deze organisaties ontwikkelen de komende maanden en jaren plannen om de leefomgeving in beide wijken daadwerkelijk te verbeteren, waardoor de kans op implementatie wordt vergroot.