Achtergrond afbeelding Achtergrond afbeelding darkmode

Understanding and modelling reservoirs, vehicles and transmission of ESBL-producing Enterobacteriaceae in the community and long term care facilities

Resistente bacteriën vormen een steeds grotere bedreiging voor de volksgezondheid. Een van de meest voorkomende varianten vormen de zogenaamde ESBL-producerende Darmbacteriën (ESBL-D). Deze ESBL-D komen veelvuldig voor in de voedselketen, in het buitenland en in zorginstellingen. Ze verspreiden zich ongemerkt in de bevolking.

Doel

Dit onderzoek had als doel om in kaart te brengen hoe ESBL-D zich verspreiden in het gezin en in verpleeghuizen waarbij de rol van voedsel en besmetting van afvalwater wordt meegenomen. 

Werkwijze

De meest moderne technieken om de bacteriën te karakteriseren werden ingezet en deze gegevens werden gebruikt om te modelleren hoe de verspreiding verloopt en hoe we deze effectief kunnen beheersen.

Resultaten

De gegevens die uit dit project voortkomen moeten leiden tot een beter begrip van de verspreiding van resistente bacteriën en hoe we deze verspreiding kunnen inperken. De onderzoekers willen de gezondheidszorgautoriteiten adviezen geven over beheersmaatregelen en de prioritering daarvan.    

De belangrijkste bevindingen over gezinnen

De meeste huisgenoten van een ESBL-D drager waren op enig moment ook ESBL-D positief. De mantelzorger liep bij verzorgingsmomenten extra risico om ESBL-D op te lopen. Het is mogelijk nuttig om hygiënisch advies te geven aan gezinnen met een ESBL-D drager.

De belangrijkste bevindingen over verpleeghuizen

ESBL-D kwam voor in alle verpleeghuizen. Maar, er was vooral verspreiding van ESBL-D in de 2 Spaanse verpleeghuizen. ESBL-D werd ook vaker gevonden op de oppervlakten van de Spaanse verpleeghuisgebouwen. Goede schoonmaak en algehele hygiëne zijn dus belangrijk om verspreiding van ESBL-D in verpleeghuizen te voorkomen.

De belangrijkste bevindingen over voedsel en afvalwater

ESBL-D verspreidt zich met name van mens tot mens. ESBL-D besmetting uit voedsel lijkt zeldzaam te zijn. Afvalwater zou mogelijk wel kunnen bijdragen aan de verspreiding van mens tot mens.

De belangrijkste bevindingen over genetische codes

Er is bewijs gevonden doorgeven van losse stukken genetische-resistentie-code, van bacterie tot bacterie. Dit is niet eerder in gezinnen of verpleeghuizen vastgesteld. Meer onderzoek is nodig om te begrijpen hoe dit bijdraagt aan de verspreiding van
mens tot mens.

Verslagen


Eindverslag

Infecties met antibioticaresistente bacteriën, bijvoorbeeld een blaasontsteking, zijn moeilijk behandelbaar. Antibioticaresistentie is hierdoor een bedreiging voor de volksgezondheid. In Europa zijn de ESBL-producerende Darmbacteriën (ESBL-D) de belangrijkste veroorzakers, met jaarlijks zo’n 400.000 infecties. 5% van de Nederlanders is drager van ESBL-D. Buiten Nederland komen ESBL-D echter veel vaker voor. De meeste mensen dragen ESBL-D bij zich zonder er iets van te merken, hierdoor is de verspreiding onder de bevolking moeilijk te bestrijden. Dit project heeft onderzocht hoe ESBL-D zich verspreidde binnen 71 gezinnen en 6 verpleeghuizen afkomstig uit Nederland, Duitsland, Frankrijk, Zwitserland en Spanje. Hierbij is ook gekeken naar de rol van voedsel, oppervlakten van het verpleeghuis en afvalwater. Ook werd de genetische code van ESBL-D bepaalt. Ten eerste om te kijken of bepaalde varianten zich meer onder mensen verspreiden. Ten tweede om te kijken of losse genetische elementen tussen bacteriën worden uitgewisseld. Als dit zo blijkt te zijn leidt dit tot extra verspreiding van ESBL-D. De belangrijkste conclusies van dit onderzoek zijn dat ESBL-D zich vaak verspreidde binnen gezinnen en verpleeghuizen. Schoonmaak en algehele hygiëne zijn effectieve maatregelen om verspreiding van ESBL-D tegen te gaan. Verspreiding van ESBL-D via voedsel lijkt zeldzaam. Er is verder in dit project bewijs gevonden voor uitwisseling van genetisch materiaal tussen bacteriën dat codeert voor antibioticaresistentie. Meer onderzoek is nodig om te begrijpen hoe grote rol dit speelt in de verspreiding van ESBL-D.
Resistente bacterien vormen een steeds grotere bedreiging voor de volksgezondheid. Een van de meest voorkomende varianten vormen de zogenaamde ESBL-producerende Darmbacterien (ESBL-D). Deze ESBL-D komen veelvuldig voor in de voedselketen, in het buitenland en in zorginstellingen. Ze verspreiden zich ongemerkt in de bevolking. Dit onderzoek heeft tot doel om in kaart te brengen hoe ESBL-D zich verspreiden in het gezin en in verpleeghuizen waarbij de rol van voedsel en besmetting van afvalwater wordt meegenomen. De meest moderne technieken om de bacterien te karakteriseren worden ingezet en deze gegevens worden gebruikt om te modelleren hoe de verspreiding verloopt en hoe we deze effectief kunnen beheersen. De gegevens die uit dit project voortkomen moeten leiden tot een beter begrip van de verspreiding van resistente bacterien en hoe we deze verspreiding kunnen inperken. Wij willen de gezondheidszorgautoriteiten adviezen geven over beheersmaatregelen en de prioritering daarvan.

Snel naar

  • Antibiotica
  • Antibioticaresistentie
  • Antimicrobiële resistentie
  • Internationaal
  • Resistentie

    • Kenmerken

    • Projectnummer:
      547001004
    • Looptijd: 100%
      2017
      2021
    • Gerelateerde programma's:
    • Gerelateerde subsidieronde:
      3rd JTC Transmission Dynamics
    • Projectleider en penvoerder:
      Prof. dr. J.A.J.W. Kluytmans
    • Verantwoordelijke organisatie:
      Universitair Medisch Centrum Utrecht