Vervolg O²PZ C: Doorontwikkeling en implementatie van het Onderwijsraamwerk palliatieve zorg voor zorgverleners met specialistische kennis van palliatieve zorg

Er was behoefte aan helderheid over wat specialistische expertise in palliatieve zorg inhoudt. In het veld ontbrak een duidelijke afbakening tussen generalistische en specialistische competenties. Dit bemoeilijkte zowel het opleiden, inzetten als positioneren van zorgverleners met specifieke expertise in palliatieve zorg.

Doel

Het ontwikkelen van een competentieprofiel voor gespecialiseerde zorgverleners palliatieve zorg. Dit profiel moet duidelijk maken welke kennis, vaardigheden en rollen horen bij de specialist palliatieve zorg, en hoe deze zich verhouden tot de generalist. Het beoogde resultaat is betere inzet van de juiste zorgverlener op het juiste moment, op de juiste plek, met aandacht voor kwaliteit en samenwerking.

Aanpak/werkwijze

Eerst onderzochten we hoe zorgverleners hun eigen expertise omschrijven. Daarna bestudeerden we internationale literatuur over de rollen en vaardigheden van specialisten. Op basis daarvan voerden we een zogenaamde Delphi-studie uit, waarin experts hun mening gaven over specialistische zorg. Via 2 schriftelijke rondes en 7 dialoogtafels kwamen we tot een gezamenlijk beschrijving  van de gespecialiseerde zorgverlener palliatieve zorg. De uitkomsten zijn verder afgestemd met betrokkenen uit het werkveld in een reeks consultatierondes.

Samenwerkingspartners

We werkten samen met Beroepsvereniging Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN), Palliactief, KNMG als platform om met de wetenschappelijke verenigingen te communiceren en andere professionals en belanghebbenden uit het veld.

Resultaten

Er is helderheid en draagvlak ontstaan over de rol en competenties van de gespecialiseerde zorgverlener palliatieve zorg. Zorgorganisaties kunnen nu beter bepalen wie de specialist is binnen hun organisatie, welke vragen daar thuishoren, hoe competenties binnen teams verdeeld kunnen worden. Opleidingen kunnen nu beter bepalen welke eindtermen ze willen nastreven. Zorgverleners met specialistische expertise worden met het profiel empowered om hun rol te pakken. De verwachting is dat dit leidt tot:

• gerichtere inzet van zowel generalistische als specialistische expertise in palliatieve zorg
• meer erkenning en zichtbaarheid van de specialistische rol
• betere kwaliteit van palliatieve zorg

We ontwikkelden:

• Een basisprofiel van de gespecialiseerde zorgverlener palliatieve zorg (voor alle medische en verpleegkundige beroepsgroepen) dat als toetssteen kan dienen voor functiebeschrijvingen, opleidingen en capaciteitsplanning. In dit basisprofiel is een werkagenda opgenomen waarin staat wat vervolgstappen zijn voor beroeps- en wetenschappelijke verenigingen;
• Een serie wetenschappelijke artikelen ter onderbouwing van de inhoud van het profiel.

Vervolg

Beroeps- en wetenschappelijke verenigingen en opleidingen zijn nu aan zet om het profiel te implementeren en opleidingen, accreditatie en registratie hierop aan te passen. Specialisten zelf worden opgeroepen om leiderschap te tonen en hun rol actief vorm te geven. Beleidsmakers kunnen zich buigen over capaciteitsplanning op basis van demografische ontwikkelingen en patiëntgroepen: hoeveel specialisten zijn nodig in welke palliatieve zorgsetting? O²PZ heeft de formele opdracht afgerond, maar er wordt gekeken naar nieuwe vormen om dit proces te blijven ondersteunen en de positie van de gespecialiseerde zorgverlener palliatieve zorg verder te versterken en te bestendingen in de praktijk.