Virusinfectie en reactivatie en het gastro-intestinale microbioom bij ME/CVS
Het darmmicrobioom (bacteriën en virussen in de darmen) is belangrijk voor ontwikkeling van het afweersysteem en afweer tegen virussen. Tegelijkertijd veroorzaken sommige virussen ook afwijkingen aan het afweersysteem en het darmmicrobioom. Het is nog niet duidelijk wat de relatie is tussen virussen en het darmmicrobioom en welke rol beiden spelen bij ME/CVS.
Dit project onderzoekt de relatie tussen virussen en het darmmicrobioom bij ME/CVS-patiënten. Dit kan helpen bij het ontwikkelen van nieuwe diagnostische biomarkers voor ME/CVS en het identificeren van patiënten die baat kunnen hebben bij antivirale of microbioom-gerichte behandelingen, zoals feces microbiota transplantatie (FMT). Met een feces microbiota transplantatie wordt ontlasting met gezonde bacteriën van een gezonde donor overgebracht naar het darmstelsel van een patiënt om de balans van bacteriën in de darmen te herstellen.
Doel
Dit project heeft als doel om:
- Activiteit van virussen zoals B19, EBV, HCMV, HHV-6, HHV-7, en lichaamseigen restanten van voorouderlijke retrovirale infecties (infecties vanuit de generaties veroorzaakt door bepaalde virussen) te bepalen bij ME/CVS patiënten en gezonde personen.
- De samenstelling van het microbioom (bacteriën en virussen) te bepalen in ontlasting van ME/CVS patiënten en gezonde personen.
- De darmbarrière bij ME/CVS patiënten en gezonde personen te meten.
- De relatie tussen darmbarrière, darmmicrobioom en virusactiviteit te onderzoeken.
- Te onderzoeken hoe het darmmicrobioom van ME/CVS patiënten de darmbarrière en ontstekingsreacties beïnvloedt in een model in het laboratorium.
Aanpak/werkwijze
Allereerst bepalen de onderzoekers in een deel van biomaterialen uit het NMCB-cohort de activiteit van virussen in het serum, witte bloedcellen en speeksel. Daarnaast brengen zij het darmmicrobioom en darmviroom (virussen in de darm) in kaart met metagenomic sequencing (analyse van DNA) van ontlastingsmonsters. Vervolgens wordt de darmbarrière onderzocht door biomarkers in het bloed en de ontlasting. De bevindingen worden vergeleken met de gegevens over het microbioom en viroom van deelnemers aan het ME/CFS Lines-cohort. Ten slotte wordt in het laboratorium een darmmodel onderzocht met darmcellen en witte bloedcellen van gezonde personen. Dit wordt blootgesteld aan het darmmicrobioom van gezonde personen en ME/CVS-patiënten van het NMCB-cohort. Daarbij zullen de onderzoekers de darmbarrière en ontstekingswaarden meten.
Samenwerkingspartners
Dit project is onderdeel van het Nederlandse ME/CVS Consortium en Biobank (NMCB), dat een biobank zal vormen van biologische samples en data van onder andere ME/CVS patiënten en gezonde personen. Daarnaast werkt het project samen met het ME/CFS Lines consortium, dat een biobank zal vormen in samenwerking met de Lifelines populatie studie. Ook is er samenwerking met onderzoekers van de RESTORE-ME studie van het Quadram Instituut in Norwich, Verenigd Koninkrijk. Deze studie onderzoekt of FMT (een transplantatie met ontlasting van een gezonde donor) een veilige en effectieve behandeling is voor ME/CVS patiënten. De projectgroep bevat ook patiëntvertegenwoordigers van de ME/CVS Vereniging en van ME/CVS Nederland die adviseren en meedenken met het opzetten en uitvoeren van het project vanuit patiëntperspectief.
(Verwachte) resultaten
Met dit onderzoek willen de onderzoekers meer inzicht krijgen in de relatie tussen activatiepatronen van virussen, de samenstelling van het darmmicrobioom en darmviroom, en de darmbarrière in ME/CVS en het effect van het ME/CVS microbioom op de darmbarrière en ontsteking. Hierdoor wordt beter begrepen wat de rol is van virussen en darmmicroben bij ME/CVS.
De onderzoekers verwachten dat er een verband is tussen afwijkingen in het darmmicrobioom en de activiteit van virussen bij ME/CVS patiënten. Daarnaast wordt verwacht dat het darmmicrobioom voor verslechtering van de darmbarrière en voor ontstekingen zorgt. De onderzoekers denken dat inzichten uit dit onderzoek bijdragen aan het vinden van nieuwe markers voor ME/CVS patiënten, waardoor antivirale medicatie of een microbioomgerichte behandeling (zoals FMT) behandelopties kunnen zijn.