Werkplaats Zelfmanagement XL: Verpleegkundigen en verzorgenden implementeren en leren over zelfmanagement
Succesvol veranderen in de zorg. Wat helpt?
Ga je aan de slag met ondersteuning van zelfmanagement of eigen regie van zorgvragers? Maak dan gebruik van de inspiratieplaat.
Zelfmanagementondersteuning
Om zelfmanagement en eigen regie van zorgvragers te ondersteunen, bestaan goede (en bewezen effectieve) werkwijzen en tools. Deze worden vaak nog niet gebruikt in de dagelijkse praktijk.
Doel
In de Werkplaats Zelfmanagement XL zijn 10 teams in 6 zorgorganisaties hiermee aan de slag gegaan. In de thuiszorg en verpleeghuiszorg werd gekozen voor de Zelfredzaamheidsradar, in het ziekenhuis voor het Zelfmanagement Web, in de ggz voor het begeleidings- en signaleringsplan, en in de gehandicaptenzorg voor ‘Active Support’. Met als doel om in een aantal zorgorganisaties uit verschillende sectoren de ondersteuning van het zelfmanagement en de eigen regie van de cliënten, patiënten of bewoners te verbeteren. Verbeterteams kozen zelf een passende tool of werkwijze en implementeerden deze in de praktijk. Door te volgen hoe deze zorgorganisaties dit doen worden waardevolle lessen geleerd over wat maakt dat de verbeteringen succesvol en blijvend wordt ingevoerd.
Werkwijze
De zorgorganisaties hebben 1 of 2 interventies gekozen die het zelfmanagement en de eigen regie van de zorgvragers ondersteunen. In elke organisatie is vervolgens een verbeterteam aan de slag gegaan met de nieuwe manier van werken. Zij werden daarbij ondersteund door een coach van Vilans en een ervaringsdeskundige cliënt. Onderzoekers hebben de veranderingen in de praktijk gevolgd door interviews met de verbeterteams, zorgmedewerkers en managers. Of er veranderingen waren in de persoonsgerichte zorg werd onderzocht met vragenlijsten voor zowel zorgmedewerkers als zorgvragers en met observaties in de praktijk. Hierbij zijn belemmerende en bevorderende factoren in kaart gebracht.
Samenweringspartners
De zorgorganisaties die meededen waren Maasstad Ziekenhuis (afdelingen reumatologie en longgeneeskunde), Humanitas verpleeghuiszorg, Oktober verpleeghuiszorg (Kempenland-West somatiek en Dennenlaan PG), Laurens thuiszorg, Antes GGZ, Kempenhaeghe Epilepsiewoonzorg. Het project werd geleid en bewaakt door docenten en onderzoekers van Hogeschool Rotterdam, Fontys Hogeschool, Erasmus MC en Albeda Zorgcollege, experts van Vilans en een expertpatiënt (IKONE).
Resultaten
In de Werkplaats Zelfmanagement XL is een impuls gegeven aan de ondersteuning van het zelfmanagement en de eigen regie van zorgvragers in verschillende sectoren van de zorg. In 3 zorgorganisaties waren positieve veranderingen zichtbaar, bij 3 andere zorgorganisaties verliep het veranderproces wat trager of werd zelfs helemaal stopgezet. Dit project heeft inzicht gegeven in de factoren die ervoor zorgen dat zorgmedewerkers persoonsgerichter gaan werken en zorgvragers meer en beter ondersteunen bij zelfmanagement en eigen regie. Deze bevorderende factoren zijn terug te vinden op de inspiratieplaat ‘Succesvol veranderen in de zorg. Wat helpt?’
Vervolg
De resultaten krijgen binnen 5 zorgorganisaties een vervolg:
- Maasstadziekenhuis longgeneeskunde is bezig met het inbouwen van het Zelfmanagement Web in HIX zodat de informatie voor alle zorgverleners toegankelijk is.
- Laurens thuiszorg is met de programmamanager en de domeinsecretaris bezig om Zelfredzaamheidsradar samen met de positieve gespreksvoering te implementeren.
- Antes GGZ gaat verder op de ingeslagen weg en doet mogelijk mee met een vervolgproject van ZonMw.
- Oktober Kempenland-West en Dennenlaan continueren het gebruik en de implementatie van de Zelfredzaamheidsradar binnen de verpleeghuiszorg.
- Kempenhaeghe gaat door met het werken met de ‘Active Support’ methode.
Producten
Link: https://www.hogeschoolrotterdam.nl/contentassets/6c807dd5b8a4408bb5327f3e16348792/bergen_implemementatieproces.pdf
Link: https://www.hogeschoolrotterdam.nl/contentassets/19e2838ed5524f58acb9611efe0619e2/implementatie-ganzenbord.pdf
Link: https://www.hogeschoolrotterdam.nl/contentassets/1f59b5aede9c436fa9b87fc9fd6a1a24/opdracht_obstakels-overwinnen.pdf
Link: https://www.hogeschoolrotterdam.nl/contentassets/9dce11fbf0e543be9d3026ad94004d79/borging-q-sort-onderlegger.pdf
Link: https://www.hogeschoolrotterdam.nl/contentassets/bd66eed0b48e401d8129ebe361569ac2/borging-q-sort-kaartjes.pdf
Link: https://www.hogeschoolrotterdam.nl/contentassets/85086c54e01d4a708cacc3afd3a9d8ec/werkvormenboek_leren-van-implementeren.pdf
Link: https://www.hogeschoolrotterdam.nl/contentassets/aead099d38534b4392a5945f0f81d1b6/opdracht_borging_invulposter.pdf
Link: https://www.hogeschoolrotterdam.nl/onderzoek/projecten-en-publicaties/zorginnovatie/zelfmanagement-en-participatie/Werkplaats-Zelfmanagement-XL/
Link: https://www.hogeschoolrotterdam.nl/contentassets/682f462e84444f72ac4bd49f9ff34148/nieuwsbrief-zmxl-04.pdf
Link: https://www.hogeschoolrotterdam.nl/contentassets/4f83b5f7dd5145019171126959e9402d/zmxl-informatiefolder-clienten-evaluatie.pdf
Link: https://www.hogeschoolrotterdam.nl/contentassets/c06fe9c3534b471aafd05191555dd60a/nieuwsbrief-zmxl-03.pdf
Link: https://www.hogeschoolrotterdam.nl/contentassets/37a05fc3406a4bfba812d4fa1c4e7382/nieuwsbrief-zmxl-01.pdf
Link: https://www.hogeschoolrotterdam.nl/contentassets/d2d0fafb9c13431cb5f348f04a93e6c3/nieuwsbrief-zmxl-02.pdf
Link: https://www.hogeschoolrotterdam.nl/contentassets/e225d52d309d4045ab088efd63b83cba/zmxl-informatiefolder-zorgverleners-evaluatie.pdf
Link: https://www.hogeschoolrotterdam.nl/contentassets/c1e90925607946069dabdccdcbc45db4/pp_hvr_def_010725.jpg
Link: https://www.hogeschoolrotterdam.nl/contentassets/c1e90925607946069dabdccdcbc45db4/inspiratieplaat_succesvol-veranderen-in-de-zorg_toelichting.pdf