Achtergrond afbeelding Achtergrond afbeelding darkmode

Covid-19 en Influenza: passende maatregelen om uitbraken in verpleeghuizen te voorkómen en bestrijden

Tijdens de coronapandemie zijn verpleeghuizen hard getroffen. Verschillende preventieve maatregelen zijn ingezet om besmetting met en verspreiding van COVID-19 te voorkómen. Deze maatregelen kennen, naast voordelen op het gebied van infectiepreventie, ook nadelen. Ze beïnvloeden de ervaren kwaliteit van leven van bewoners en naasten. Daarnaast hebben ze effect op de ervaren kwaliteit van werken voor zorgprofessionals. Meer inzicht in de genomen maatregelen kan helpen bij het treffen van maatregelen tijdens een toekomstige pandemie.

Doel

Het doel van dit project, de CIAO studie, was inzicht geven in passende maatregelen ter preventie en bestrijding van COVID-19, influenza en toekomstige pandemieën in verpleeghuizen. ‘Passend’ wil zeggen: zowel zinvol om uitbraken te voorkómen/bestrijden, als proportioneel ten aanzien van kwaliteit van leven en werken.

Aanpak/werkwijze

Het project bestond uit 3 pijlers:

  1. In deze pijler is middels vragenlijsten de voorbereiding van 32 verpleeghuisorganisaties, verspreid over Nederland, op uitbraken van COVID-19 en influenza in kaart gebracht (winter 2022/2023).
  2. In deze pijler werden verpleeghuisorganisaties gevolgd waar zich een uitbraak van COVID-19 of Influenza voordeed. Hierbij werd onderzocht in hoeverre het lukt om de vooraf ontwikkelde strategie ter infectiepreventie en –bestrijding succesvol uit te voeren, en wat hierbij bevorderende en belemmerende factoren waren.
  3. In de laatste pijler werden 8 focusgroepen gehouden met bewoners, naasten en zorgprofessionals, om inzicht te krijgen in het draagvlak voor de verschillende maatregelen ter infectiepreventie en –bestrijding in verschillende uitbraakscenario’s.

Samenwerkingspartners

Dit project was een samenwerking tussen de Academische Werkplaatsen Ouderenzorg in Nederland, onder leiding van de Academische Werkplaatsen Ouderenzorg in Amsterdam (UNO Amsterdam) en Tilburg (Tranzo). Daarnaast was een klankbordgroep betrokken met vertegenwoordigers namens Verenso, ActiZ, V&VN, LOC en NIP. Bij het vertalen van de inzichten uit het CIAO project naar praktische toepassingen, zijn zorgprofessionals uit de praktijk betrokken en ook de implementatieadviseurs, onderwijsadviseurs en communicatieadviseurs die verbonden zijn aan de Academische Werkplaatsen Ouderenzorg.

Resultaten

De CIAO studie liet zien dat verpleeghuizen in de coronapandemie veel kennis en ervaring hebben opgedaan rondom infectiepreventie en -bestrijding (IP&B), maar dat deze kennis op termijn verloren dreigt te gaan doordat deze onvoldoende is omgezet in voorbereiding op nieuwe uitbraken. Uit het CIAO onderzoek werden 3 dingen geleerd die van belang zijn voor het waarborgen van kwaliteit van leven en werken bij IP&B:

  1. Het kunnen aanpassen van beleid op specifieke bewoners of situaties.
  2. Het betrekken van bewoners, naasten en zorgprofessionals bij het maken van beleid/keuzes over maatregelen.
  3. Heldere, open, eenduidige en tijdige communicatie over IP&B.

Vervolg

Dit project heeft een vervolg binnen ZonMw gekregen met een Verspreidings- en Implementatie Impuls (VIMP). In het vervolg project, VIMP CIAO Project, wordt de opgedane kennis uit het CIAO project vertaald naar praktische hulpmiddelen. Meer informatie over het vervolgproject kunt u hier vinden. 

Producten

Titel: Covid-19 en Influenza: passende maatregelen om uitbraken in verpleeghuizen te voorkómen en bestrijden. De CIAO studie - Pijler 1 'Voorbereiding op uitbraken en pandemieën'
Auteur: Daisy Kolk, Laura van Buul, Ilana Aaronson, Martin Smalbrugge, Cees Hertogh
Titel: Covid-19 and influenza: appropriate measures for residents, relatives and healthcare professionals to prevent and control outbreaks in nursing homes
Auteur: Meriam Janssen; C. Vullings; S. Bolt; D. Kolk
Titel: Covid-19 and Influenza: Appropriate measures to prevent and control outbreaks in nursing homes (the CIAO study) — Pillar II ‘Outbreak management performance’
Auteur: Daisy Kolk, Iris R. van der Horst, Laura W. van Buul, Martin Smalbrugge, Cees M.P.M. Hertogh
Titel: Voorkómen en bestrijden van Covid-19, Influenza en toekomstige pandemieën in verpleeghuizen: wat zijn passende maatregelen?
Auteur: L.W. van Buul
Titel: CIAO Studie
Auteur: Dr. Daisy Kolk en dr. Meriam Janssen
Titel: Covid-19 and Influenza: Appropriate measures to prevent and control outbreaks in nursing homes (the CIAO study) — Pillar I ‘Pandemic preparedness’
Auteur: Daisy Kolk, Laura W. van Buul, Martin Smalbrugge, Cees M.P.M. Hertogh
Titel: Benchmarkverslag CIAO studie
Titel: A Mixed Methods Study Into COVID-19 and Influenza Outbreak Management in Nursing Homes: The Challenge of Seeking Balance Between Infection Prevention and Well-being
Auteur: Van der Horst IR, van Buul LW, Smalbrugge M, Hertogh CMPM, Janssen MM, Bolt SR, Kuil SD, Huijsman R, Gerritsen DL; CIAO Study Group; Kolk D.
Magazine: J Am Med Direct Assoc
Begin- en eindpagina: 106075-
Link: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1525861025005924?via%3Dihub
Titel: Stem cliëntenraden onmisbaar bij afwegingen over maatregelen
Auteur: Mieke Hollander (interview met Laura van Buul)
Magazine: Zorg & Zeggenschap
Begin- en eindpagina: 32-34
Link: https://www.clientenraad.nl/wp-content/uploads/sites/3/2025/09/Herfst-03-2025-HR-LOS-ZS.pdf
Titel: Barriers and Facilitators to Successful Outbreak Management of Viral Respiratory Tract Infections in Long-Term Care Facilities: A Qualitative Interview Study
Auteur: Iris R van der Horst, Daisy Kolk, Meriam Janssen, Sascha R Bolt, Martin Smalbrugge, Sarah Janus, Cees M P M Hertogh; CIAO Study Group; Laura W van Buul
Magazine: J Am Med Dir Assoc
Link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40164231/
Titel: Passende maatregelen voor luchtwegvirus uitbraken
Auteur: Laura van Buul, Daisy Kolk, Meriam Janssen, Sascha Bolt, Iris van der Horst, Charlotte Vullings, Paul van Houten, Katrien Luijkx, Martin Smalbrugge
Magazine: Tijdschrift voor Ouderengeneeskunde
Link: https://www.verenso.nl/tijdschrift-voor-ouderengeneeskunde/tijdschrift-2024-no3-juni/congres-abstracts/passende-maatregelen-voor-luchtwegvirus-uitbraken
Titel: Artikel in krant (NRC) waarvoor onderzoeker (Laura van Buul) en deelnemers CIAO geïnterviewd zijn, 5 maart 2024
Link: https://www.nrc.nl/nieuws/2024/03/04/lessen-uit-coronapandemie-in-het-verpleeghuis-in-barneveld-komt-nooit-meer-een-bezoekverbod-a4192029
Titel: Description of (meta)data of the CIAO Study in the DANS Data Station Life Sciences

Kenmerken

  • Projectnummer:
    10430362210001
  • Looptijd: 100%
    Looptijd: 100 %
    2022
    2024
  • Gerelateerde programma's:
  • Gerelateerde subsidieronde:
  • Projectleider en penvoerder:
    Dr. L.W. van Buul
  • Verantwoordelijke organisatie:
    Amsterdam UMC Locatie VUmc